% modyfikacja: 2013-10-03
% modyfikacja: 2013-04-20
\documentclass[a4paper]{article}
\usepackage[polish]{babel}
\usepackage[latin2]{inputenc}
\usepackage{t1enc}
\usepackage{times}
\usepackage{amsfonts}
\usepackage[polish]{babel}
\usepackage[latin2]{inputenc}
\usepackage[dvips]{graphicx}
\frenchspacing \selectlanguage{polish}

\title{Instrukcja obserwacji\\ na teleskopie fotometrycznym w Borowcu}
\author{by MP \& AM}
\date{\today}

\begin{document}
\maketitle




\section{Pocz\k{a}tek}
\begin{enumerate}
    \item Otworzy\'c kopu\l{}\k{e}, w\l{}\k{a}czy\'c 
    kamer\k{e} (wci\'sni\k{e}ty czarny -- w\l{}\k{a}czona
    , czerwony -- wy\l{}\k{a}czona),
    sprawdzi\'c temp. pod kopu\l{}\k{a}.
    \item Zdjąć pokrywę z teleskopu. Zimą dobrze jest sprawdzić czy lustro nie jest oszronione. 
    \item W\l{}\k{a}czy\'c komputery. 0 - zatrzymanie prowadzenia teleskopu
    \item CCDOPS:\\
    - Camera - > Establish COM link\\
    - Filter - > Calibrate/Initialize (może być konieczne kilka razy.)
UWAGA: Czasem CCDops pokazuje inny filtr niż jest. Sprawdzić to wykonując 
krótkie ekspozycje w różnych filtrach (Camera -> Grab -> exposure 0.11s). 
W filtrze C powinien być największy sygnał). Innym testem jest poziom 
tła na nocnych ramkach z planetką. Przy 5-minutowej ekspozycji w 
filtrze C, tło ma zawsze poziom co najmniej 1000 (tysiąc) ADU.
    % (1.Tucana -- kamera, 2.Grus --
%    flora, 3.do prowadzenia komp). Na Tucana -- ustawi\'c czas
%    \textbf{UT}!! Time 4:15:00p, time -- sprawdzenie czy dobrze
%    wpisane. Jak nie wchodzi, to zamiast 4 -> 16 (bez ,,p'').
%    \item Tucana: wpisa\'c -> cd ccd -> cd ccdops -> ccdops
    \item Zacz\k{a}\'c sch\l{}adzanie kamery CCD (Camera - > SETUP --
    TEMP.ACTIVE). Temp. $25^{\circ}$ -- $30^{\circ}$ mniej ni\.z otoczenie (nie
    mniej ni\.z $-35^{\circ}C$). 
    UWAGA: Flaty robi\'c przed pe\l{}nym
    sch\l{}odzeniem kamery, gdy jej temperatura jest jeszcze dodatnia 
(najmniej $5^{\circ}C$)! Unikamy w ten sposób kondensowania się szronu na chipie. Szron 
wygląda jak nieregularne falki na całej ramce. Często uwidacznia się 
dopiero przy dłuższych ekspozycjach. Znika zwykle od środka ramki, jako 
rozszerzające się kółko o jasnych brzegach (w środku tego kółka jest 
już czysty obraz nieba).
    \item Zmieni\'c obserwatora (MISC --> TEL.SETUP --> wpisa\'c imie
    i nazwisko).
    \item Utworzy\'c katalog -> nazwa
    dzisiejsza data. Sprawdzić ile jest miejsca na dysku!
    Gdy za ma\l{}o to usun\k{a}\'c najstarsze katalogi.
    \item Notowa\'c w zeszycie obserwacyjnym! (Wzór -- notatki z
    poprzednich nocy).
\end{enumerate}


\section{Flatfieldy}
\begin{enumerate}
    \item Wykonujemy je przed {\bf każdą} nocą obserwacyjną lub ewentualnie nad 
    ranem, {\bf na czystym niebie, bez żadnych chmur}. 
    \item Flaty można robić od 15 do 30 minut po zachodzie S\l{}o\'nca.
    \item Teleskop skierować $10^{\circ}$ od zenitu, po przeciwnej stronie
    ni\.z zasz\l{}o S\l{}o\'nce.
    \item Przed zrobieniem flat\'ow sprawdzi\'c jaki jest
    sygna\l{} (Display --> Crosshair). Value Powinna by\'c maksymalnie 20 000 ADU (dwadzieścia {\bf tysięcy} 
    ADU), minimalnie 10 000.
    Najkr\'otsza ekspozycja sprawdzaj\k{a}ca: 0.11 s (pomno\.zy\'c uzyskany sygnał x 10).
%    \item Flaty mo\.zna robi\'c przed pe\l{}nym sch\l{}odzeniem
%    (nie pojawi si\k{e} wtedy szron na kamerze).
    \item Włączamy prowadzenie teleskopu (j4old, F10).
    Podczas wykonywania flat\'ow nale\.zy przesuwa\'c
    teleskop używając mikroruchów w t. By mieć na to czas ustawiamy ,,exposure interval'' wartości 
    8-10 sekund. Nie przesuwamy podczas ekspozycji.
    W nast\k{e}pnym filtrze przesuwamy w drug\k{a} stron\k{e}. 
    \item GRAB 1s, DARK FRAMES: ALSO, AUTO GRAB, wpisa\'c nazw\k{e}
    flat-r (flat-c lub flat-v, zależnie od filtra), 5 sztuk.
    \item Z pr\k{a}dem ciemnym \textbf{ALSO i REUSE DARK FRAMES.}
    \item Format zapisu ramek: Compressed (daje rozszerzenie .ST7)
    \item W filtrach o zmierzchu: V,R,C (V,R,I,C), o \'swicie: C,R,V
    (C,I,R,V) a przynajmniej w tym filtrze, w którym zamierzamy obserwowa\'c. Od 1s do
    4s (najlepiej 1s). Mo\.ze by\'c konieczne wyd\l{}u\.zenie czasu.
    \item Na możliwość wykonania flatów w C trzeba kilka minut poczekać, 
    aż niebo będzie wystarczająco ciemne.
    UWAGA: w filtrze C bardzo szybko spada jasno\'s\'c.
    \item Obejrze\'c flaty (sprawdzi\'c czy nie ma szronu, czy nie
    s\k{a} prze\'swietlone lub czy nie ma na nich jasnych gwiazd - 
    z sygnałem powyżej 1 000 ADU więcej niż tło). 
    Ewentualnie wykonujemy następną ich serię.
    \item Sprawdzić flaty! UTILITY -> Flat Field, wybieramy inny flat z 
    tej serii i OK. Wynik flatowania jednego flata drugim powinien być jednolitą ramką 
    bez żadnych dużych struktur. Zapisać to w logu.
\end{enumerate}


\subsection{Ogniskowanie}
\begin{enumerate}
    \item Ustawiamy filtr taki, w jakim będziemy obserwować.
    \item Camera - > Focus - > Frame size:  Planet -> Auto Update.
    \item Czas naświetlania: 5-10 s, 
    \item Po zrobieniu ramki maksymalnie zmniejszamy kwadracik i 
          nasuwamy go na jasną gwiazdę (10-12 mag). RESUME.
          Klawisze j-k-i-m, strza\l{}kami wolniej (nie naciska\'c ,,L'' !)
    \item 3 srebrne przełączniki na komputerze sterującym teleskopem: 
          Lewy przełącznik: ,,on'', Środkowy: góra lub dół - kierunek 
	  korekcji ogniska, Prawy: pstrykamy nim bardzo krótkimi 
	  seriami. Obraz gwiazdy powinien być jak najmniejszy i 
	  możliwie najbardziej kołowy, a maksymalny sygnał jak największy.
    \item Ogniskowanie często trzeba powtórzyć przed kolejną planetką.
\end{enumerate}

\section{Obserwacje}

\subsection{Komputer po prawej stronie, XEphem}
    Co najmniej na 20 minut przed zmierzchem 12 stopni wyliczamy sobie współrzędne 
    teleskopowe, ustawiamy teleskop i poszukujemy planetki.
\begin{itemize}   
    \item Logujemy się na komputer po prawej stronie. Login: Observer, hasło: BorObser.
    \item Uruchamiamy XEphema lokalnie (wpisujemy w terminalu ,,XEphem'')
    \item Równonoc musi być na epokę daty (\textbf{Equinox: Of Date}).
\end{itemize}

\subsection{Teleskop}

\subsubsection{Ustawienie teleskopu}

\begin{enumerate}
    \item Przed r\k{e}cznym przestawieniem wy\l{}\k{a}czy\'c prowadzenie "0".
    \item Współrzędne planetki odczytujemy z XEphema, ustawiając czas UT na 10 minut w przyszłość. 
    Sczytujemy z tabelki HA (Hour Angle) i Dec (Declination). 
    \item Te współrzędne trzeba przeliczyć uwzględniając poprawki teleskopu (program 
    ,,conv'', ikonka z zieloną kulką). 
    Wpisujemy w jego górne okienka czas UT i obie współrzędne planetki z XEphema. ,,Wylicz''. 
    Spisujemy wyliczone 
    współrzedne teleskopowe i nowy moment czasu. Nastawiamy na nie teleskop (ręcznie) i o określonej godzinie 
    włączamy prowadzenie teleskopu (j4old). Jeśli nie zdążymy, zawsze można dodać w conv 2 minuty lub 
    ich wielokrotność (przycisk HA +2min).
    \item Najmniejsze podziałki w deklinacji są co 10', więc nie ma sensu uwzględniać sekund łuku deklinacji.
    Konieczne jest dodawanie liczb na skali deklinacji. Czerwona: dodatnie, 
\textbf{czarna: ujemne}.
    Najpierw z grubsza ustawiamy teleskopową deklinację na skali 0-15-30-45 
    itp., potem na dokładniejszej skali ustawiamy brakującą liczbę stopni i minut.
    Np. mamy ustawić 52 stopnie 40 minut, to ustawiamy 45 na skali 
    zgrubnej i 7 stopni i 4 kreski na dokładnej.
    \item \textbf{Skala kąta godzinnego: dolna}. Wartości wzrastają w lewą stronę skali. 
    Duża śruba z tyłu skali: aretaż, mała na długiej rurce: ręczny mikroruch.
    Najmniejsze podzia\l{}ki teleskopu w k\k{a}cie godzinnym są co 2 minuty.
    Np. mamy ustawić 22h 16minut, to ustawiamy 22h i dalej w lewo o 8 małych kresek.
\end{enumerate}

{\bf Gasić światło pod kopułą!}

\subsubsection{Prowadzenie teleskopu}
\begin{enumerate}   
    \item esc, wpisa\'c \textbf{j4old} by zacz\k{a}\l{} prowadzi\'c.
    \item F10 -- w\l{}\k{a}czenie drobnych ruch\'ow, strza\l{}ki -- Start, \textbf{spacja -- Stop}. 
    Kierunek działania strzałek jest taki, że przesuwamy gwiazdy, nie teleskop.
    \item Teleskop ustawi\'c gdy "mordka" idzie w d\'o\l{} (w deklinacji)\\
    Gdy gwiazdy maj\k{a} i\'s\'c na po\l{}udnie teleskop idzie na p\'o\l{}noc 
    i trzeba skasowa\'c luz (12s czasu kręcenia się silniczka).
    \item ''0'' -- zatrzymanie prowadzenia.
\end{enumerate}



\subsubsection{Szukanie planetki}
\begin{itemize}
    \item Kamera: Focus $->$ Frame size: Full $->$ Auto Update.
    \item Czas naświetlania zależy od jasności gwiazd i planetki: 5-30 s, filtr Clear. 
          Przy gęstych polach skrócić te ekspozycje.
    \item Porównujemy naświetloną ramkę z mapką z XEphema 20'x20', magnitude 
	  limit 16-17 mag (nie wyświetlać zbyt wielu gwiazd). Przy 
	  problemach ustawiamy w XEphemie pole 20'x20', zmieniamy Equinox 
          2000.0, jeszcze raz centrujemy mapkę na planetce i ściągamy ramkę 
	  z DSSu (ikona aparatu w lewym górnym rogu mapki).
    \item Można zmieniać opcje wyświetlania: Images $->$ Analisys tools ... - > suwak.
    \item Gdy ustawiamy planetkę po północy UT, zmienić datę kalendarzową w XEphemie! 
    \item Do odczytywania współrzędnych epoka obserwacji ma być ustawiona na Equinox of Date.
    \item Mapka ma być odwrócona góra-dół i prawo-lewo (oba {\it flipy}).
    \item Skala mapki przy 15'x15' jest podobna jak skala ramki. Nie ma żadnej rotacji, a położenia gwiazd 
          względem siebie muszą być identyczne jak na ramce. 
          Różnić sie za to mogą jasności katalogowe i rzeczywiste, a niektórych gwiazd może nawet w ogóle nie być!
    \item Przy problemach ze znalezieniem planetki trwających ponad 
	  godzinę, próbujemy ustawić inną. Wybieramy którąkolwiek z ostatnio 
	  obserwowanych, o ile tylko jest co najmniej 25 stopni nad horyzontem i 30 
          stopni od Księżyca. Jeśli problemy trwają - telefon do AM. 
\end{itemize}   
\subsection{Obserwacje planetki}
\begin{itemize}   
    \item Wykonujemy ramkę zerową z planetką z docelowym czasem naświetlania, przez AUTO GRAB, 
          Dark Frames: none. 
    \item Sprawdzamy maksymalny sygnał na planetce: Display -> Crosshair, krzyżyk przesuwamy strzałkami 
	  i sprawdzamy Value (powinien być jak najwyższy, max 25 000 ADU, a nie mniej niż 2-3). 
    \item S/N, czyli: \\
	  (Planetka - tło)/(noise na tle) \\
	  powinien być co najmniej 30, a najlepiej co najmniej 100. Zapisujemy tę 
	  wartość w logu, razem z jasnością planetki jaką podaje XEphem. 
	  Ewentualnie wydłużamy czas naświetlania. Potem trzeba dorobić 
	  darki o tym samym czasie naświetlania.
    \item Gdy tło jest bardzo rozjaśnione przez Księżyc (powyżej 10 tys. ADU), a planetka w miarę jasna 
          (powyżej 14 mag), dobrze jest obserwować w filtrze R. To obniży poziom tła. W przypadku gdy 
          w takich warunkach mielibyśmy obserwować słabą planetkę, lepiej zmienić obiekt na jaśniejszy.
    \item W polu widzenia nie może być zbyt jasnych gwiazd (powyżej 9 mag. Tak przesunąć teleskop, żeby były 
          poza krawędzią ramki)
    \item Zaczynamy serie po kilkanaście ramek: Auto Grab, Dark Frames: none. 
	  Nazwa serii: cztery pierwsze litery nazwy planetki (małe), \_, nazwa filtra, numer 
	  serii. Np. hedw\_c1.
	  Maksymalny czas trwania 
	  serii: 1.5 godziny. Wcześniej ustawiamy teleskop przy lewej krawędzi 
	  kopuły. Po każdej serii przesuwamy kopułę i {\bf korygujemy ustawienie pola} (p. UWAGA). 
    \item Pilnujemy, by teleskop nie wszedł na kopułę, nawet częściowo!
    \item Przy Księżycu świecącym na kamerę, staramy tak ustawiać 
          kopułę, by kamera była w cieniu. Kopułę przesuwamy wtedy częściej.
    \item Po kilku ramkach (ok. półgodzinie) planetka na ramkach powinna wyraźnie zmienić pozycję 
	  względem gwiazd. Jeśli się nie porusza, możliwe że obserwujemy złe pole.
    \item UWAGA: Teleskop lekko dryfuje, co powoduje powolne przesuwanie się gwiazd 
	  w polu na prawo i lekko w górę. Jednak konieczne jest utrzymywanie tego 
	  samego pola gwiazdowego przez cały czas obserwacji planetki. 
	  Korygujemy więc ustawienie teleskopu za pomocą mikroruchów, by 
	  wyglądało tak samo jak na początku obserwacji danej planetki.
\end{itemize}     
\section{dark, bias}
\begin{itemize}
 \item Na zakończenie obserwacji zrobić darki o takich samych czasach jak 
 wszystkie ramki. DARK FRAME: ONLY. 5 ramek przez AUTO GRAB. Nazwa: dark300 
(nazwa zależna od czasu naświetlania w sekundach).
 \item  Gdy niebo nie jest już całkiem ciemne zamykamy kopułę, bo do kamery 
 wpada światło z otoczenia!
 \item BIAS: GRAB, 0.12s. DARK FRAME ONLY, 5x, Nazwa: bias.  
\end{itemize}

\section{Przesy\l{}anie ramek}

\subsection{Komputer po prawej stronie}
\begin{itemize}
    \item Najlepiej od razu zalogować sie na Florę (ssh -l starlink flora).
    \item Za\l{}o\.zy\'c katalog dla danej daty (w obs/Images/Raw)\\
    przepisać log z zeszytu do pliku z datą w nazwie, np. 3-10-03.txt -- najlepiej 
    skopiowa\'c z poprzedniej nocy i modyfikować\\
    \item Zapisywać wszystko, zwłaszcza przerwy i opóźnienia w 
          obserwacjach i pojawiające się problemy techniczne. Do tego 
	  warunki pogodowe, momenty poczatku i konca obserwacji planetek, 
          parametry ramek korekcyjnych.
    \item W logu nie używać polskich znaków.
    \item W tym czasie ogrzewać stopniowo kamerę.
\end{itemize}


\subsection{Windows - Linux}
%cd.. , cd linux, linux\\
%observer, bez has\l{}a, mc\\
%DOS/ccd/data\\
%F9 -> ftp link -> observer@150.254.183.12 -> F5\\
\begin{itemize}
\item Program SecureSSH i łączymy się z Florą przez Quick connect.
\item Przedtem klikamy ikonkę ,,New file transfer window''
\item Host name: flora.astro.amu.edu.pl, User: starlink
\item W okienku z Florą kasujemy scieżkę do katalogów zostawiając tylko 
,,/''.
Wchodzimy do obs/Images/Raw/\textit{nasza data}.
\item Zaznaczamy wszystkie ramki na komputerze lokalnym (są pod 
c:/obs/data) i przenosimy je na Florę przez drag \& drop.
\item Po przesłaniu ramek sprawdzi\'c czy ilo\'s\'c plik\'ow i kB jest taka sama!
\item Disconnect
\end{itemize}

\section{Koniec}
\begin{enumerate}   
 \item Przykryć i zaparkować teleskop. Teleskop lekko odchylony w górę od poziomu.
 \item Zamknąć kopułę (szczelina na zachód, czyli ma sie znaleźć nad drzwiami kanciapy). 
 \item {\bf Wyłączyć kamerę!}. 
 \item Wyłączyć komputer sterujący teleskopem i komputer od kamery oraz wszystkie monitory. 
       Prawy komputer ma pozostać włączony.
 \item Kaloryfer na 1/2.
\end{enumerate}   

\end{document}
